Xơ Polyester là gì? Những điều cần hiểu và biết thêm về xơ Polyester

Polyester hay poly có tên đầy đủ là polyetylen terephthalate (PET). Polyester là tên gọi chung của các loại vải được làm từ sợi tổng hợp polyester. Các sợi polyester được làm với thành phần chính là ethylene. Nếu các loại vải truyền thống như vải lanh làm từ cây lanh, vải lụa tơ tằm làm từ con tằm, vải cotton và vải xô làm từ sợi bông, thì nguồn gốc thành phần chính của vải sợi polyester là từ dầu mỏ, than đá, không khí và nước. Có 4 loại sợi polyester cơ bản đó là: filament, xơ, sợi thô và fiberfill.

Hiện nay, trong thị trường vải sợi tổng hợp, polyester là vật liệu nhựa được sản xuất đứng thứ 3 với thị phần là 18%. Hai loại vải tổng hợp dẫn đầu là polyetylen (chiếm 33%) và polypropylen (chiếm 20%).

Vải tổng hợp polyester được sử dụng nhiều trong thời trang may mặc (quần áo, đồ nội y), đồ nội thất (chăn ga gối đệm, rèm, ghế sofa), lều trại, áo mưa,…

Polyester là vật liệu tổng hợp nhân tạo ra đời từ trong phòng thí nghiệm từ những năm đầu thế kỷ 20. Những nhà khoa học người Anh và Mỹ đã phát hiện ra và phát triển loại vật liệu này. Dưới đây là một số mốc lịch sử hình thành của polyester.

Năm 1926

Nhà khoa học người Mỹ có tên là Wallace Carothers đã lần đầu phát hiện ra, rượu và carboxyl acids trộn lẫn với nhau tạo ra được sợi tổng hợp. Tuy nhiên, thời điểm đó, ông đã phải ngưng việc nghiên cứu về polyester để tập trung vào nylon.

Năm 1939

Một nhóm 3 nhà khoa học người Anh gồm J.R. Whinfield, J.T. Dickson, W.K. Birtwhistle và C.G. Ritchie đã tiếp tục nghiên cứu phát hiện của Carothers.

Năm 1941

Họ đã được cấp bằng sáng chế ra polyetylen terephthalate (PET hay PETE). Đây là cơ sở để hình thành các loại vải Terylene, Dacron, Mylar sau này. Cũng trong năm này, họ đã lần đầu tiên tạo ra được sợi polyester đầu tiên có tên là Terylene.

Năm 1946

Tập đoàn DuPont của Mỹ đã mua bản quyền sáng chế của các nhà khoa học người Anh. Họ đã đưa ra một loại sợi polyester khác có tên là Dacron.

Năm 1951

Polyester được giới thiệu ra công chúng như một loại vải kỳ diệu có khả năng chống nước, không bị hao mòn. Đặc biệt là khả năng chống nhăn cao, có thể mặc trong 68 ngày mà vẫn thẳng, không cần là ủi.

Năm 1958

Nhà sản xuất Eastman Chemical Products, Inc đã sản xuất ra một loại sợi polyester khác có tên Kodel.

Với những ưu điểm độ bền cao và giá thành rẻ, vải sợi polyester đã rất thịnh hành trong thời điểm đó. Có nhiều nhà máy sản xuất vải polyester xuất hiện. Sự thịnh vượng của loại vải bền rẻ này chỉ kéo dài đến năm 1970.

Năm 1970

Các sản phẩm làm từ vải polyester được cho là chất liệu rẻ tiền và không thoải mái khi mặc. Loại vải này không có khả năng tự phân hủy như vải truyền thống. Lúc này vải polyester không được sử dụng nhiều trong ngành thời trang, may mặc nữa. Tuy nhiên, người ta đã ứng dụng nó trong nhiều lĩnh vực khác như làm chăn, đệm, ô dù, lều cắm trại, áo mưa, balo,…

Giai đoạn trước năm 1970, các bộ suit làm bằng vải polyester rất được ưa chuộng.

Với những khả năng chống thấm nước, chống nhăn, giá thành rẻ,…nên ngày này người ta vẫn sử dụng vải polyester trong đời sống. Hai dạng chính phổ biến của polyester đó là polythylene terephthalate (PET) và poly-1, 4-cyclohexylene-dimethylene terephthalate (PCDT). Polythylene terephthalate được dùng nhiều hơn cả. Bởi vì ngoài khả năng tồn tại độc lập, loại này còn có khả năng kết hợp với nhiều loại vải khác để tạo ra các sản phẩm phù hợp với nhu cầu người sử dụng. Ví dụ như kết hợp với vải cotton để tạo ra sản phẩm quần áo có khả năng chống nhăn tốt, kháng khuẩn, thấm hút mồ hôi tốt, tạo độ thông thoáng dễ chịu khi mặc.

Ngày nay người ta thường kết hợp polyester với các loại vải khác để tạo nên các sản phẩm có nhiều ưu điểm tốt thay thế cho các sản phẩm vải từ vải bông hoặc có nguồn gốc động vật.

Xơ polyester được sản xuất bởi một trong nhiều phương pháp khác nhau. Phương pháp được áp dụng phụ thuộc vào dạng (loại) polyester sẽ sản xuất.

1. Quy trình

xơ polyester được sản xuất bởi một trong nhiều phương pháp khác nhau. Phương pháp được áp dụng phụ thuộc vào dạng (loại) polyester sẽ sản xuất. Có bốn dạng xơ polyester cơ bản là sợi filament, xơ, sợi thô, và fiberfill. Với filament, mỗi sợi đơn lẻ tham gia cấu tạo của xơ polyester là dài liên tục, dạng sợi này dùng để sản xuất các loại vải có bề mặt nhẵn. Với xơ, sợi filament được cắt ngắn với những độ dài định trước do đó có thể dễ dàng hơn để pha trộn với các loại sợi khác. Sợi thô là một dạng mà trong đó các sợi filament liên tiếp được kéo lỏng với nhau. Fiberfill là dạng sợi lớn được sử dụng trong sản xuất chăn, gối, và áo khoác ngoài. Hai dạng được sử dụng thường xuyên nhất là sợi filament và xơ.

A) Trùng hợp

B) Làm khô

C) Kéo sợi

D) Kéo căng

E) Cuốn sợi 

3. Sản xuất xơ ngắn PSF

A) Kéo căng

B) Tạo nếp

C) Định hình

D) Quá trình cắt

Mỗi loại vải đều có các ưu điểm và nhược điểm riêng của nó. Ngay cả vải truyền thống có nguồn gốc tự nhiên cũng vậy. Sở dĩ vải polyester vẫn tồn tại và được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực cuộc sống là vì nó đáp ứng được nhu cầu của con người. Dưới đây là những ưu điểm và nhược điểm của vải polyester.

Ưu điểm của polyester

• Khả năng chống nhăn tốt

Vải sợi polyester có đặc tính dễ phục hồi lại trạng thái ban đầu, kết cấu vải chắc chắn. Nhờ đó mà vải thường rất hiếm khi bị nhăn. Nhờ vậy mà người sử dụng dễ dàng hơn trong bảo quản và sử dụng đồ. Điều này khác với nhiều loại vải như vải lanh (line) rất dễ bị nhăn nếu không được bảo quản đúng cách.

• Không bị thấm nước

Sợi polyester thực chất là từ nhựa polyester do đó mà loại vải này không bị thấm hút nước. Với ưu điểm này, người ta đã sử dụng loại vải này để sản xuất lều cắm trại, túi ngủ, ô, quần áo mưa, phông che ô tô, balo,…

• Không bị ẩm mốc

Vì không thấm hút nước nên các vi khuẩn và nấm mốc không thể tồn tại trên vải được. Nhờ đó mà các sản phẩm làm từ vải sợi polyester không bị ẩm mốc.

• Không bị hút chất bẩn, bị bám bẩn

Cấu tạo của vải polyester là chất nhựa dẻo, có độ cứng tốt. Do vậy mà các chất bẩn rất khó bám được trên bề mặt vải.

• Dễ dàng vệ sinh

Với các ưu điểm không thấm nước, không bị ẩm mốc, nên các sản phẩm làm từ vải polyester rất dễ dàng trong việc vệ sinh, làm sạch.

• Giá thành rẻ

Vải polyester được làm từ các nguyên liệu có giá thành phải chăng, sản xuất công nghiệp với thời gian nhanh và tiết kiệm chi phí. Nhờ đó là giá thành loại vải này rẻ hơn rất nhiều so với các loại vải truyền thống làm từ nguyên liệu thiên nhiên như lụa tơ tằm, vải lanh,…

• Đa dạng về màu sắc

Vải polyester có khả năng lên màu tốt, nhuộm được nhiều màu sắc. Do đó mà loại vải này có bảng màu sắc đa dạng, phù hợp với nhiều sở thích và nhu cầu sử dụng. Đặc tính này rất phù hợp với ngành thời trang.

• Có khả năng chống cháy tốt

Trong quá trình sản xuất ở bước 3, người ta có cho thêm chất hóa học có khả năng chống cháy. Do vậy mà vải polyester có khả năng chống cháy tốt hơn các loại vải tự nhiên.

Nhược điểm polyester

Ưu điểm không thấm nước cũng vô tình khiến polyester có thêm nhược điểm là quần áo may từ vải polyester mặc khá nóng và bí vì không thấm hút mồ hôi.

Ngoài ra, do cấu trúc vải chắc chắn khiến cho vải có độ mềm mại thấp, khá cứng. Đó là lý do mà ngày này người ta đã kết hợp với các loại vải tự nhiên để kết hợp ưu nhược điểm của từng loại, tạo ra các sản phẩm có chất lượng cao, mang tới sự thoải mái và dễ chịu cho người dùng.